Mülteci ve Sığınmacı arasındaki başlıca farklar;

  • Mülteci uluslararası tabirle; ırkı, dini, tabiiyeti, belirli bir sosyal gruba mensubiyeti veya siyasi düşüncesi nedeniyle zulme uğrayacağından haklı sebeplerle korktuğu” için vatandaşı olduğu ülkeye geri dönemeyen ve dönmek istemeyen kişilere denir.
  • Mülteci dünya çapınca kabul görmüş bir statüdür.
  • Mülteciler sığınma başvurusu sığındığı ülke tarafından kabul olmuş kişilerdir.
  • Sığınmacı ise henüz başvurmamış veya başvurusu kabul olmamış kişilerdir.
  • Mülteciler resmi olarak ülkede bulunurlarken, sığınmacılar gayri resmi şekilde diğer kendi ülkesinin dışında bulunur.
  • Mülteciler sığınma başvurusu kabul olmuş kişilerdir.
  • Sığınmacı kelime anlamıyla sığınma arayan kişiye de denir.
  • Sığınmacıların statüleri resmi olarak tanınmamış da olsa, ülkelerine zorla geri gönderilemezler ve haklarının korunması gerekmektedir.




Detaylı açıklamalar;

Mülteci; ülkesinde ırk, din, sosyal konum, siyasal düşünce ya da ulusal kimliği nedeniyle kendisini baskı altında hissederek devletine olan güvenini kaybetmiş, devletinin ona tarafsız davranmayacağını düşüncesi ile ülkesini terk edip, başka bir ülkeye sığınma talebinde bulunan ve bu talebi o ülke tarafından ‘kabul’ edilen kişidir.

Sığınmacı; Yukarıdaki nedenlerden dolayı ülkesini terk eden ve henüz sığınma talebi, kaçtığı ülkenin yetkilileri tarafından ‘soruşturma’ safhasında olan kişidir. İskan Kanunu Madde3/3’e göre “Türkiye’de yerleşmek maksadıyla olmayıp bir zaruret ilcasıyla muvakkat oturmak üzere sığınanlara sığınmacı denir”.

 

Türkiye’deki yükümlülükler

Ülkelerini terk etmek zorunda kalan İran ya da Iraklılar sınır komşusu olmanın getirdiği avantajla Türkiye’ye kolaylıkla geçerler. Türkiye’ye yasal yollardan giriş yapanlar girdikleri sınır kapısının valiliğine, yasal olmayan yollardan giriş yapanlar ise giriş yaptıkları yerin valililerine en geç 15 gün içinde baş vurmakla yükümlüdürler.

Aksi taktirde kaçak göçmen olarak kabul edilirler ve yakalandıkları zaman sınır dışı edilerek ülkelerine teslim edilirler. Gerekli başvuruyu yapanlar ise Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’ne (BMMYK) gönderilirler. Böylece de uzun ve zorlu bir süreç başlamış olur.

 

Mülteci ile Sığınmacı Arasındaki Farklar

Birbiri ile karıştırılan ve sıklıkla birbirleri yerine kullanılan iki kavramdır, mülteci ve sığınmacı. Oysa, uluslararası literatürdeki “refugee” kavramı Türkçe’ ye “mülteci”, “asylum seeker” kavramı ise “sığınmacı” olarak tercüme edilmiştir. Zaman zaman birbiri yerlerine kullanılsalar da, bu iki kavramın taşıdığı anlamlar aynı değildir. Mülteci kavramı, mültecilik statüsünü “de jure” yani hukuken elde etmiş bir yabancı için kullanılmalıdır. Sığınmacı ise, mültecilik statüsü incelenen ve bu nedenle kendisine geçici koruma sağlanan kişi anlamına gelmekte olup, “de facto (fiili) mülteci” olarak ta adlandırılabilir. Özetle mülteci, 1951 Tarihli Mültecilerin Hukuksal Statüsüne Dair Cenevre Sözleşmesi’ nin tanıdığı bütün haklardan yararlanan kişi, sığınmacı ise hakkında mültecilik statüsü ile ilgili yapılan çalışmalar henüz karara bağlanmamış yabancı kişi demektir.


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir