Başlıca Farklar;

  • Nicelik somut bir şekilde ölçülebilen (Örnek; 100 adet elma), Nitelik ise ölçülemeyen fakat o söz konusu nesnenin özelliğini belirten ifadelerdir(Örnek; Elmaların renginin kırmızı olması)
  • Yani Nitelik miktar olabilir, Nicelik ise bir özellik olabilir,

 

Nitelik

TDK, nitelik terimini “bir şeyin nasıl olduğunu belirten, onu başka şeylerden ayıran özellik, vasıf, keyfiyet” olarak tanımlamaktadır. Yani nitel anlam, “varlıkların nasıl olduğunu, niteliğini gösteren; sayılamayan, ölçülemeyen bir değeri, özelliği ifade edensözcükler” olarak açıklanabilir. Nitel anlamı, bir bakıma “niteleme sıfatları” olarak düşünebiliriz. Çünkü bunlar bir ismin özelliğini, niteliğini, kalitesini, değerini, rengini, şeklini bir şekilde gösteren kelimelerdir.




Örnek:Masanın üstündeki kırık cetveli bana uzattı.
“Dünyanın en lezzetli yemeklerini annem yapar.
“Son model arabasıyla yanımıza geldi.
“Başındaki pembe şapka herkesin dikkatini çekti.
“Bozuk parası olan var mı?

Yukarıdaki cümlelerde altı çizili kelimelere dikkat edilirse, hepsi niteleme sıfatı olarak görev yapmaktadır. Ve bu nitel anlamlı (nitelik bildiren) kelimelerin hepsi, isimlere sorulan “Nasıl?” sorusunun cevabıdır. “Nasıl cetvel?” sorusuna “kırık” diye verdiğimiz cevaplar, birer nitel anlam örneğidir. Fakat bu kelimelerin, ölçülemeyen kavramları karşıladığı gözardı edilmemelidir. Lezzetin, pembenin, son modelin sayısı, ölçüsü, miktarı yoktur.

Nicelik

TDK , nicelik terimini “bir şeyin sayılabilen, ölçülebilen veya azalıp çoğalabilen durumu, kemiyet, miktar, kantite” olarak tanımlamaktadır. Yani nicel anlam, “kavramların sayılabilen, ölçülebilen, azalıp çoğalabilen özelliklerini gösteren sözcükler” olarak açıklanabilir. Nicel anlam, bir varlığın miktarını veya sayısını gösterir. Nitel anlamın tersine, nicelik ifadesi bir ölçü bildirir ve sayılabilen bir değeri ifade eder.

Örnek: “Okulumuzun karşısına yüksek binalar yapıldı.”
“Kumsalda masamızı kuracak sert bir zemin arıyorduk.”
“Üzerinde çok dar bir pantolon vardı.”
“Sırtında çok ağır bir çanta ile yürüyordu.”
“Bu soğukta kalın elbiselerle bile üşüyorum.”


 

Felsefi Olarak Nitelik nedir? 

Nitelik, bir şeyin oluş biçimi ya da bir şeyin yapısını belirleyen, onu şöyle ya da böyle yapan temel özellik olarak tanımlanan felsefe ve mantık terimi.

Nitelik mantıkta, bir önermenin olumlu ya da olumsuz oluşu anlamındadır. Mantıksal yargı, niteliğine göre evetleyici, değilleyici ve sınırlayıcıdır.

Felsefede, Aristotales’ten beri, düşüncenin temel kategorlerinden biri kabul edilmiştir. Gerçekliğin niceliğe indirgenemeyen yanı anlamına gelir. Demokritos, ardından Skolastikler ve Locke ile Leibniz zorunlu olarak var olan birincil nitelikleri, zorunlu olarak var olmayan ikincil niteliklerden ayırmışlardır. Birincil nitelikler şeylerden ayrılmayan, onlara doğrudan bağlı nitelikler; ikincil nitelikler ise, birincillerden türeyen niteliklerdir.

Bir şeyin niteliği, o şeyin özelliklerine indirgenemez. Nitelik her zaman, bir şeyi kendisi yapan temel özelliği dile getirir. Nesnelerin, görüngülerin (fenomen) ve süreçlerin hepsine özgü nitelikler vardır. Niteliksiz şeyler var olmadığından, niteliğin mutlak karakterli olduğu söylenebilir. Öte yandan, nitelik şeylerin değişmez yanlarını dile getirmediği için göreli (relative) karakterlidir. Nesnelerin çeşitli bağıntılarında ve farklılaşma ya da gelişme evrelerinde farklı nitelikler göstermeleri de, niteliğin göreli karakterini gösterir.


Etiketler:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.