Arpa ile Buğday Arasındaki Fark

  • Arpa genellikle karasal iklimde yetişirken buğday genellikle akdeniz ikliminde yetişir.
  • Buğdaydan un yapılır ve ekmek vb. tahıllar oluşur fakat arpadan oluşmaz.
  • Arpa yetişme olanakları bakımından buğdaya göre soğuğa daha dayanıklıdır.
  • Arpa buğdaya göre şekil itibarı ile daha kabadır. Kabuğu kalındır.
  • Öğütülmemiş buğday öğütülmemiş arpadan daha incedir.
  • Arpa kepeğinden yapılan ekmek ise çok sert olur.

Arpa Özellikleri




Arpa (Hordeum vulgare L.) buğdaygillerden taneleri malt ve yem olarak kullanılan önemli bir tahıl bitkisidir. Tarih öncesi devirlerdeki en önemli kültür bitkilerinden biri olmakla birlikte, ekonomik önemi olan bitkilerin başında gelmektedir.[Yaklaşık 10.500 yıl önce, bugünkü İsrail, Ürdün, Lübnan, batı Suriye, batı İran, Irak ile güneydoğu Türkiye’yi kapsayan ve Bereketli Hilal olarak isimlendirilen bölgede kültüre alındığı bilinmektedir. O zamanlarda ekimi yapılmakta olan arpa, bugün yabani arpa (Hordeum vulgare L. ssp. spontaneum (K. Koch.) Thell.) olarak da bilinen ve ilk defa Türkiye’de keşfedilmiş olan bir alt türdür. Bu alt türü, insanlar en az 18.000–19.000 yıldan beri, önemli bir besin kaynağı olarak kullanmaktadırlar.[ İnsanlar arpayı 10.000 yıl öncesinde Orta Doğu’dan başlayarak, 2.000 yıl öncesinde Çin’e kadar, dünyanın farklı yerlerinde ıslah etmişler böylece bugün kullandığımız arpayı (Hordeum vulgare ssp. vulgare L.) elde etmişlerdir.[

Dünyada, tahıllar arasında üretimde mısır, buğday ve pirinçten sonra 4. sırada yer alan arpa, Türkiye’de ise buğdaydan sonra ikinci sıradadır. 2008’de dünya genelinde toplam üretimi 157.644.721 ton olup, 2009 yılı itibarı ile Türkiye 7.4 milyon ton üretim ile 6. sıradadır. Üretimde başı çeken ülkeler sırasıyla, Rusya, Ukrayna, Fransa, Almanya, Kanada ve İspanya’dır. Arpanın ekimi dünyada 56.774.297 hektarlık alana yapılmaktadır

Arpa neolitik dönemden itibaren milyonlarca insan tarafından önemli bir besin kaynağı olarak tüketilmiş olsa da, bugün daha çok hayvan yemi ve bira yapımında kullanılmaktadır. 1980’lerde Avrupa ve Amerika’da besin değerinin anlaşılmasıyla gıda sektörüne yeniden girmiştir. Ancak, Asya ve kuzey Afrika’daki bazı kültürlerde arpanın gıda sektöründeki yeri eski çağlardan beri değişmemiştir. Bunun yanı sıra, buğdayın ekilemediği kutup bölgelerinde ve yüksek dağlık bölgelerde arpa ekilerek besin maddesi olarak kullanılmaktadır. Bugün dünyada ekimi yapılan arpanın % 65’i hayvan yemi olarak, % 33’ü maltlık olarak bira ve viski yapımı ile biyodizel üretiminde, % 2’si de insan besini olarak gıda endüstrisinde kullanılmaktadır. Türkiye’de ise tüketimin % 90’ı hayvan yemi olarak, kalan kısmı maltlık olarak bira sanayinde ve gıda endüstrisinde kullanılmaktadır. Gıda endüstrisinde kullanılan oran çok düşük olup, bira sanayinde kullanılan oran her geçen yıl artmaktadır.

https://tr.wikipedia.org/wiki/Arpa

Buğday Özellikleri

Buğday; (Lat. Triticum) Buğdaygillerden bir yıllık otsu tarım bitkisidir. En eski kültür bitkilerinden biri olup ülkemizin en önemli ve en çok yetiştirilen tahılıdır. Buğday bitkisinin kökü saçaklı gövdesi ortalama 100 cm boyunda ve içi boştur. Gövdenin boğumlarından çıkan yapraklar şerit biçimindedir. Çiçek ve meyvesi başak biçiminde, meyvesi çatlamayan tek tohumlu uzunca açık kahverengi tanedir. Tane; kabuk, alwron besi dokusu ve embriyo kısımlarından oluşur. On kadar türü ve bu türlerin de pek çok çeşidi vardır. Dünyada bugüne kadar saptanabilen buğday çeşitlerinin sayısı 3.000 civarındadır. Yalnız Türkiye’de 500’den fazla çeşidi bulunur. Buğday, ekmek ve öteki pek çok hamurlu yiyeceğin yapımı için en uygun unu veren besi dokusuna sahip tahıldır. Ayrıca nişasta elde etmek için de çok uygundur. Tanelerde ortalama % 51 nişasta, % 9 protein, % 13 su, % 2 yağ, % 1.8 mineral (B, P, A, D, E vitaminleri) vardır.

Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu’nun yüksek yaylaları dışında Türkiye’nin hemen her yanında, başta yumuşak ve sert buğday olmak üzere yaygın olarak yetiştirilir. Güney ve Doğu Anadolu bölgeleri toplam üretimin % 60’ını yetiştirir. Sert buğday makarnalık ötekiler, ise ekmekliktir. Bazı buğday başaklarında uzun kılçıklar bulunur. Buğday türlerinin belirlenmesinde kılçığın rolü yoksa da kılçıklı ve kılçıksız oluşuna göre ayrılan buğday çeşitleri de vardır. Örneğin, adi yumuşak buğday kılçıklı ve kılçıksız olmak üzere iki çeşittir. Dünyanın önde gelen buğday üreticileri eski SSCB ülkeleri (Dünya üretiminin yaklaşık dörtte biri), ABD, Kanada, Fransa, Hindistan, Çin, Arjantin ve Avusturalya’dır. Türkiye’de buğday üretimi büyük ölçüde iklim koşullarına bağlıdır. Bu nedenle bazı yıllar dış ülkelerden buğday alma gereği doğar.

https://tr.wikipedia.org/wiki/Bu%C4%9Fday


Etiketler:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.